W roku szkolnym 2026/2027 lista lektur dla klasy 4 obejmuje utwory obowiązkowe wskazane w podstawie programowej oraz lektury uzupełniające wybierane przez nauczyciela języka polskiego. Ostateczny wykaz dla konkretnej klasy może więc zależeć od planu pracy szkoły.
Lektury obowiązkowe w klasie 4
Poniższe utwory należą do kanonu przewidzianego dla klas IV–VIII i mogą być realizowane w klasie 4. Książki wymienione jako całe utwory czyta się w całości, natomiast przy tekstach oznaczonych jako fragmenty lub wybór nauczyciel wskazuje zakres materiału.
Szybkie sprawdzenie: do najczęściej wskazywanych książek dla klasy 4 należą „Akademia pana Kleksa”, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania” oraz wybór opowiadań z cyklu „Mikołajek”.
| Autor | Tytuł lub utwór |
|---|---|
| Jan Brzechwa | Akademia pana Kleksa |
| Janusz Christa | Kajko i Kokosz. Szkoła latania – komiks |
| René Goscinny, Jean-Jacques Sempé | Mikołajek – wybór opowiadań |
| Józef Wybicki | Mazurek Dąbrowskiego |
| Adam Mickiewicz | Pan Tadeusz – wybrane fragmenty |
| Autorzy różni | Wybrane podania i legendy polskie |
| Autorzy różni | Wybrane baśnie polskie i europejskie |
W podstawie programowej dla klas IV–VIII znajdują się także inne utwory, które szkoła może rozplanować na późniejsze klasy. Dlatego nie każda pozycja z całego wykazu musi być omawiana właśnie w klasie 4. Przykładem jest Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa Clive’a Staplesa Lewisa, które w niektórych szkolnych planach pojawia się już w klasie 4.
Lektury uzupełniające – kto je wybiera?
Lektury uzupełniające tworzą otwartą listę propozycji. Nauczyciel języka polskiego wybiera co najmniej dwie pozycje w każdym roku szkolnym, uwzględniając plan pracy, wiek uczniów i możliwości organizacyjne szkoły. Konkretne tytuły mogą więc różnić się między klasami.
Wśród przykładów wymienianych w wykazie lektur znajdują się:
- Adam Bahdaj – Kapelusz za 100 tysięcy
- Frances Hodgson Burnett – Tajemniczy ogród lub inna powieść
- Carlo Collodi – Pinokio
- Lewis Carroll – Alicja w Krainie Czarów
- Marcin Kozioł – Skrzynia Władcy Piorunów
- Janusz Korczak – Król Maciuś Pierwszy
- Andrzej Maleszka – wybrana powieść z cyklu Magiczne drzewo
- Lucy Maud Montgomery – Ania z Zielonego Wzgórza
- Edmund Niziurski – Sposób na Alcybiadesa
- Mark Twain – Przygody Tomka Sawyera
- Sat-Okh – Biały Mustang
- Selma Lagerlöf – Cudowna podróż
Lista ma charakter przykładowy, a nie indywidualnego przydziału dla każdego ucznia. Jeżeli nauczyciel wybierze inną książkę z aktualnego wykazu lub spoza niego, informacja powinna pojawić się w planie pracy albo w komunikacie przekazanym uczniom i rodzicom.
Poezja, legendy i krótsze teksty
Program języka polskiego obejmuje także krótkie formy literackie, których nie zawsze zapisuje się jako osobne książki. W klasie 4 mogą to być wybrane utwory poetów wskazanych w podstawie programowej, a także teksty ludowe i klasyczne:
- wiersze Jana Brzechwy, Joanny Kulmowej, Juliana Tuwima i Jana Twardowskiego
- wybrane wiersze Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Leopolda Staffa
- podania i legendy polskie, w tym opowieści związane z początkami państwa polskiego
- baśnie polskie i europejskie, między innymi wybrane utwory Charles’a Perraulta i Aleksandra Puszkina
- pieśni i piosenki patriotyczne, w tym utwory związane z historią Polski
Zakres krótszych tekstów może być ustalany przez nauczyciela w ramach podstawy programowej. Dotyczy to także wyboru konkretnych wierszy, legend i baśni.
Gdzie sprawdzić ostateczną listę?
Najbezpieczniej sprawdzić plan pracy nauczyciela języka polskiego, szkolny wykaz lektur albo informację przekazaną na początku roku. Podstawa programowa określa ramy, ale nauczyciel decyduje o rozłożeniu książek między klasy oraz o wyborze lektur uzupełniających. Dzięki temu lista używana przez ucznia może być węższa niż pełny wykaz dla klas IV–VIII.