„Bajki Disneya” to przede wszystkim pełnometrażowe animacje Walt Disney Animation Studios. Poniższa lista porządkuje najważniejsze klasyki chronologicznie i pokazuje, czym różnią się od filmów Pixara, sequeli oraz produkcji pobocznych.
Co obejmuje lista bajek Disneya?
Za główny kanon animacji Disneya uznaje się filmy wyprodukowane przez Walt Disney Animation Studios, wcześniej działające pod innymi nazwami. Serię otwiera „Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków” z 1937 roku, pierwsza pełnometrażowa animacja studia.
Nie każdy film z logo Disneya należy jednak do tego samego zbioru. Osobną kategorię stanowią produkcje Pixara, takie jak „Toy Story” czy „WALL-E”, a jeszcze inną sequele i spin-offy rozwijające historie znane z klasycznych animacji. Podział na ery pomaga prześledzić zmiany stylu, sposobu opowiadania i technologii wykorzystywanej przez studio.
Bajki Disneya – lista chronologiczna
Poniższa tabela zawiera reprezentatywne, pełnometrażowe animacje Walt Disney Animation Studios. Zamiast mieszać klasyki z kontynuacjami i filmami innych studiów, zestawienie skupia się na głównym kanonie.
| Rok | Tytuł | Era |
|---|---|---|
| 1937 | Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków | Era Złota |
| 1940 | Pinokio | Era Złota |
| 1940 | Fantazja | Era Złota |
| 1941 | Dumbo | Era Złota |
| 1942 | Bambi | Era Złota |
| 1950 | Kopciuszek | Era Złota |
| 1951 | Alicja w Krainie Czarów | Era Złota |
| 1953 | Piotruś Pan | Era Złota |
| 1955 | Zakochany kundel | Era Złota |
| 1959 | Śpiąca Królewna | Era Złota |
| 1961 | 101 dalmatyńczyków | Era Złota |
| 1963 | Miecz w kamieniu | Era Złota |
| 1967 | Księga dżungli | Era Złota |
| 1970 | Aryskotraci | Era Złota |
| 1973 | Robin Hood | Era Złota |
| 1977 | Bernard i Bianka | Era Złota |
| 1981 | Lis i pies | Era Złota |
| 1985 | Taran i magiczny kocioł | Era Złota |
| 1986 | Basil – wielki mysi detektyw | Era Złota |
| 1988 | Oliver i spółka | Era Złota |
| 1989 | Mała Syrenka | Era Renesansu |
| 1990 | Bernard i Bianka w krainie kangurów | Era Renesansu |
| 1991 | Piękna i Bestia | Era Renesansu |
| 1992 | Aladyn | Era Renesansu |
| 1994 | Król Lew | Era Renesansu |
| 1995 | Pocahontas | Era Renesansu |
| 1996 | Dzwonnik z Notre Dame | Era Renesansu |
| 1997 | Herkules | Era Renesansu |
| 1998 | Mulan | Era Renesansu |
| 1999 | Tarzan | Era Renesansu |
| 2000 | Fantazja 2000 | Era Współczesna |
| 2000 | Nowe szaty króla | Era Współczesna |
| 2001 | Atlantyda. Zaginiony ląd | Era Współczesna |
| 2002 | Lilo i Stich | Era Współczesna |
| 2002 | Planeta skarbów | Era Współczesna |
| 2003 | Mój brat niedźwiedź | Era Współczesna |
| 2009 | Księżniczka i żaba | Era Współczesna |
| 2010 | Zaplątani | Era Współczesna |
| 2012 | Ralph Demolka | Era Współczesna |
| 2012 | Merida Waleczna | Produkcja Pixar |
| 2013 | Kraina Lodu | Era Współczesna |
Podział na ery nie jest całkowicie jednolity w każdym opracowaniu. „Era Złota” obejmuje zarówno najstarsze filmy z lat 30. i 40., jak i wiele późniejszych produkcji określanych jako klasyczne. „Era Renesansu” najczęściej odnosi się do okresu od „Małej Syrenki” do „Tarzana”, kiedy studio odniosło serię dużych sukcesów artystycznych i komercyjnych.
Najważniejsze ery animacji Disneya
Najczęściej stosowany podział wygląda następująco:
- Era Złota – początek pełnometrażowej animacji Disneya, od „Królewny Śnieżki” przez „Pinokia”, „Bambiego” i „Kopciuszka” po filmy z lat 60. i 70.
- Era przejściowa – okres od lat 70. do końca lat 80., obejmujący między innymi „Robina Hooda”, „Lisa i psa”, „Tarana i magiczny kocioł” oraz „Olivera i spółkę”.
- Era Renesansu – lata 1989–1999, czyli czas „Małej Syrenki”, „Pięknej i Bestii”, „Aladyna”, „Króla Lwa”, „Mulan” i „Tarzana”.
- Era Współczesna – produkcje od przełomu XX i XXI wieku, w tym „Lilo i Stich”, „Księżniczka i żaba”, „Zaplątani” oraz „Kraina Lodu”.
WDAS, Pixar i sequele – czym różnią się te produkcje?
Wyniki wyszukiwania często łączą wszystkie animacje Disneya w jedną listę. Taki sposób prezentacji jest wygodny, ale zaciera różnice między studiami i rodzajami produkcji.
- Walt Disney Animation Studios tworzy główny kanon klasycznych animacji Disneya. Należą do niego między innymi „Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków”, „Król Lew”, „Mulan” i „Kraina Lodu”.
- Pixar jest odrębnym studiem animacji, kojarzonym głównie z filmami komputerowymi 3D. „Toy Story”, „Gdzie jest Nemo”, „Iniemamocni”, „Auta” i „WALL-E” nie są filmami z głównego kanonu WDAS, nawet jeśli Disney je dystrybuuje.
- Sequele i spin-offy rozwijają historie wcześniejszych filmów, ale nie zawsze powstają w tym samym trybie co główna część. Przykładami są „Król Lew 2: Czas Simby”, „Mała Syrenka 2: Powrót do morza” oraz „Aladyn i powrót Dżafara”.
- Filmy aktorskie i hybrydowe tworzą jeszcze inną kategorię. Ich obecność w katalogu Disneya nie oznacza, że należą do listy pełnometrażowych animacji WDAS.
Najprościej przyjąć, że „Król Lew” i „Kraina Lodu” reprezentują główną linię animacji Disneya, „Toy Story” należy do Pixara, a „Król Lew 2” jest kontynuacją jednej z produkcji kanonicznych. Wszystkie mogą być dostępne pod marką Disney, ale mają różne pochodzenie produkcyjne.
Gdzie szukać starszych bajek Disneya?
Najłatwiej sprawdzić dostępność klasyków w katalogu Disney+. Oferta platformy może się zmieniać zależnie od kraju i czasu, dlatego nie każdy film musi być dostępny stale. Przy starszych lub rzadziej emitowanych tytułach pomocne bywają wydania DVD i Blu-ray.
Osoby tworzące kolekcję powinny zwrócić uwagę na stan nośnika, kompletność okładki oraz wersję językową. Wydania fizyczne starszych animacji mogą pojawiać się na rynku wtórnym, lecz ich ceny bywają wyższe niż współczesnych wydań cyfrowych.
Najważniejsze rozróżnienie jest proste: lista klasyków Disneya odnosi się przede wszystkim do pełnometrażowych animacji Walt Disney Animation Studios. Pixar, sequele, spin-offy i filmy aktorskie warto zestawiać osobno, zamiast traktować je jako jedną serię.